فناوري اطلاعات و ارتباطات و آموزش و پرورش
شمع

 

 

در اعصار مختلف هدف اصلي  نهاد آموزش و پرورش ، آماده كردن كودكان و نوجوانان براي زندگي و قبول مسئوليت در آينده بوده است. تفاوت تعليم و تربيت ديروز و امروز جوامع بشري در اين است كه در اعصار  قبل ،آينده مورد نظر قابل پيش بيني و تفاوت فاحشي با وضع موجود  آن عصر نداشته است. اما در قرن بيست ويكم اينطور نيست. سرعت تغيير وضع موجود ، قابليت پيش بيني ي  آينده را كاهش داده و آينده اي بسيار متفاوت با حال را قابل رقم خوردن مي نماياند. هم از اين روست كه بايد در راهبردهاي رسيدن به اين هدف هميشگي نهاد تعليم و تربيت تجديد نظر كرد.

حجم، گستره و تنوع رو به تزايد علم و فناوري در دنياي امروز، امكان ادامه ارائه  آموزشEDUCATION و ايفاي نقش EDUCATOR را از مدرسه و معلم  سلب نموده  است. در اين شرايط  مدرسه به سمت ايفاي كاركرد هاي  تسهيلگري FACILITATING   سوق يافته  و  معلم ، حداكثر در نقش تسهيلگر FACILITATOR  به رسميت  شناخته مي شود. در قرن بيست و يكم از معلمان انتظار نمي رود كه علومي را كه  در مراكز تربيت معلم كسب نموده اند به دانش آموزان ياد دهند. بلكه از تسهيلگران انتظار مي رود  تا به دانش آموزان كمك كنند تا روش هاي  يادگيري مستمر را ياد بگيرند. فناوري  اطلاعات و ارتباطات در همين بزنگاه نهاد تعليم و تربيت را احاطه كرده است.

فناوري اطلاعات و  ارتباطات (INFORMATION & COMMUNICATION TECHNOLOGY) شكل رشد يافته اي از فنون :نوشتن ؛ خواندن، گفتن و شنيدن است  كه در اعصار قبلي نهاد تعليم وتربيت عهده دار آن بوده است. آيا در اعصار گذشته بدون استفاده از فنون ياد شده امكان برقراري ارتباط ،ساختن اجتماع ،  توليد و توزيع آگاهي و علم وجود داشته است كه امروز نيز چنين امكاني را متصور شويم؟

حدود50 سال پيش  اصطلاح  انفور ماتيك (INFORMATIC) كه از تركيب دو واژه INFORMATION+AUTOMATION ايجاد شده بود ؛‌ اين فنون را كه عبارت از ابزار و روش هايي براي ذخيره ، ثبت و پردازش  اطلاعات بود؛ نمايندگي مي كرد. با پيشرفت علم و  به كمك  كاربردهاي جديد علم در عمل ،امكان ذخيره سازي ،بازيابي و دسترسي سريعتر به اطلاعات فراهم شد. اين فناوري جديد كه شكل پيشرفته فناوري هاي قبل از خود بود؛ تكنولوژي اطلاعات(INFORMATION TECHNOLOGY )ناميده شد.  به مدد پيشرفت در مخابرات ( COMMUNICATION) نظام جديدي از توليد ،ذخيره سازي و مبادله  اطلاعات ايجاد شد كه  (ICT) نام گرفت.

بنا براين اگر در زمان هايي ، قلم و كاغذ  تكنولوژي هايي در خدمت امكان برقراري ارتباط ،ساختن اجتماع ،  توليد و توزيع آگاهي و علم بودند ؛ در عصر حاضر تكنولوژي هايي نظير رايانه و اينترنت نيز به آنها اضافه شده اند.

اطلاعات(INFORMATION) مجموعه آگاهي هايي است كه انسان دريافت مي كند. علوم و كاربرد آنها در عمل (تكنولوژي ها )  در زمره اطلاعات است. ICT هم در زمره اين فناوري هاست و هم به مدد مجموعه فناوري هاي ICT   ساير مجموعه فناوري ها ي موجود بشر توليد، ذخيره سازي ؛ توزيع و منتشر مي شوند. اهميت فراگيري فناوري هاي  ICT در همين نكته كليدي نهفته است. مجموعه فناوري هاي موجود را  كه به كمك فناوري ICT مي توان  به آن دست يافت شامل كاربردهاي علم در عمل  در حيطه هاي زير است:

1.      مجموعه فناوري هاي اطلاعات و ارتبا طات

2.      مجموعه فناوري هاي كشاورزي و زيستي

3.      مجموعه فناوري هاي انرژي و برق

4.      مجموعه فناوري هاي پزشكي

5.      مجموعه فناوري هاي ترابري

6.      مجموعه فناوري هاي توليد

7.      مجموعه فناوري هاي ساخت و ساز

 

حال چند سئوال كليدي براي ما  ساكنين جغرافياي ايران مطرح مي شود :

  1.  آيا بدون استفاده مناسب از فناوري هاي ICT امكان زندگي در جهان امروز وجود دارد؟ 
  2.  اگر نحوه  مواجهه ما با اين فناوري، همانند برخورد  ما با ساير فناوري ها  در طول قرن بيستم باشد !! چه سرنوشتي در انتظار ماست؟

 

 

 

نويسنده : محمد حسن محقق معين دوشنبه 15 تير 1383
تعداد نظرات تا اين لحظه :  6 اعلام نظر