اهالی محترم بهارستان !! بالاخره همایش آمایش سرزمین چه وقت برگزار می شود؟
شمع

 

 

ارزشیابی فعالیت های آمایش سر زمین در ایران

 

محمد حسن محقق معین

 

 

"فرایند نظام مند جمع آوری اطلاعات در باره موردِ ارزشیابی" را "ارزشیابی" گویند. ارزشیابی از جمله  به منظور کسب شناخت،بهبود عملکرد ،یادگیری،پاسخگویی، برقراری ارتباطات و برنامه ریزی برای آینده انجام می شود."فعالیت" به معنی "صرف منابع" است

" توزيع مناسب جمعيت و فعاليتها در پهنه سرزمين، با هدف استفاده كارآمد از قابليت ها و مزيتهاي كشور" را "آمایش سرزمین" گویند. آمايش سرزمين به دنبال منطقي كردن فعاليت انسان با زمين و فضا ست. فضا در برگيرنده  و حاصل روابط متقابل اقتصادي- اجتماعي بخشي از جامعه در محيط مشخصي از سرزمين است و سازمان فضايي ، تبيين روابط بين انسان و فضا  و فعاليتهاي انسان در فضا مي باشد. سازمان فضايي سيماي كلي و چگونگي پراكنش و اسكان جمعيت و توزيع استقرار و ساختار اقتصادي- اجتماعي  و كنش هاي متقابل بين آنها را مشخص مي سازد.  تدوین ، اجرا و ارزشیابی صحیح و کامل فعالیت های آمایش سرزمین منجر  به شناخت ، تصرف بهینه و نهایتا تعالی سرزمین می شود.

فعالیت های آمایش سرزمین از نگاه های گوناگون ،قابل طیقه بندی و مطالعه است. این فعالیت ها دارای سطوح مختلف و مرتبطی است.در نگاه این مقاله فعالیت های آمایش سرزمین در شش سطح زیر از یکدیگر مجزا  شده و موردِ ارزشیابی  قرار گرفته است:

1.    انجام مطالعات آمایش سرزمین

2.    تدوین قواعد آمایش سرزمین

3.    مدیریت آمایش سرزمین

4.     تدوین برنامه آمایش سرزمین

5.    اجرای برنامه آمایش سرزمین

6.    ارزشیابی فعالیت های آمایش سرزمین

  قاعدتا از ابتدای شروع  رسمی فرایند برنامه ریزی در ایران در سال 1327 ، آمایش سرزمین مفروضه پیشینی برنامه ریزی بوده است.اما  ظاهرا برنامه ریزان ایران از ارتفاع مناسب به جای جای  سرزمین  ایران در  میان جهان نگاه نمی کردند. مطالعات رسمی  طرح آمايش سرزمين در ايران لااقل از سال 1354 شروع شده  و در برنامه ششم عمراني  اجرا نشده دولت  لحاظ شده است.در این هنگامه است که  مدیران ایران تلاش می کنند نگاهی  از ارتفاع مناسب به  سرزمین ایران در جهان انداخته  و برای آن تدارک برنامه کنند. بنابراین اقلا 30 سال تجربه فعالیت های آمایش سرزمین در ایران وجود دارد.

فعالیت های آمایش سرزمین در 30 سال گذشته  شامل چه اقداماتی،توسط چه کسانی، چه موقع، برای چه کسانی،چرا، چگونه و در کجا انجام شده  است.نتایج و پیامد های این فعالیت ها چیست؟ اینها سئوالات سختی است که این مقاله در مسیر یافتن پاسخ آنها نوشته شد.یکی از دست آوردهای منحصر به فرد  این مقاله، تدوین "گاه شمار تاریخی فعالیت های آمایش سرزمین در ایران" است.

 

توضیح:

بخش اول متن کامل مقاله  در اینجا و بخش دوم آن در اینجا منتشر شده است. مقاله در شهریور ماه 1385 نوشته شده و به تائید کمیته علمی  همایش آمایش سرزمین رسیده است.(ردیف 33 جدول مقالات تائید شده). مدیریت این همایش برعهده  سازمان مدیریت وبرنامه ریزی کشور است و قرار بود در 21 و 22 آذر 1385 برگزار شود؛اما به دلائل نامعلومی به تعویق افتاده و این سازمان تا کنون(اسفند 1385) نتوانسته و یا نخواسته است که برنامه زمانی جدیدی برای برگزاری این همایش تدوین واعلام نماید.اینجا را ببینید.

 

نويسنده : محمد حسن محقق معين سه شنبه 22 اسفند 1385
تعداد نظرات تا اين لحظه :  168 اعلام نظر