دو پیشنهاد و دو نکته درباره ارزشیابی
شمع

 

با این وضعیتِ استقبال از کار های گروهی در ایران !!  منِ خوش خیال چندی است پیشنهاد تشکیل انجمن ارزشیابی ایران          Iranian Evaluation Association و تشکیل  دوره کارشناسی ارشد  یا دکتری تحلیل خط مشی و ارزشیابی  Policy Analysis & Evaluation را مطرح کرده و فعالیت هایی نیز در این زمینه انجام شده است!!

در رابطه با  بررسی پیشنهاد اخیر جلسه ای در روز شنبه 25/9/85  مصادف با روز پژوهش  در سالن اجتماعات کمیسیون ملی یونسکو در ایران  تشکیل و  صورت جلسه ای به شرح ذیل به امضای آقای دکتر ناصر میرسپاسی،خانم دکتر فرشته فرزیان پور،آقای قاسم حسینی و اینجانب رسید.ای کاش آقایان دکترمحمد توکل ، دکتر خدایار ابیلی و دکتر وفا غفاریان در این جلسه غایب نبودند تا می توانستیم تصمیمات جامع تری بگیریم.

بسم الله الرحمن الرحیم

صورت جلسه

پیرو دعوتنامه شماره 349/الف و تاریخ 19/9/85 رئیس محترم هیات مدیره انجمن پژوهش های آموزشی ایران، متن پیشنهادِ اشاره شده دردعوتنامه به شرح ذیل : 

"درادبیات قدیمی در باره کاربرد ارزشیابی چندین پیامد مهم برای ارزیابی برشمرده اند.ارزشیابی می تواند به کمک تصمیم گیری بیاید.همچنین می تواند منجر به بهبود برنامه شود.ارزیابی توانسته است دانش محوری را گسترش دهد.در نوشته های اخیر درباره ارزشیابی،پهنه وسیعی به عنوان پیامدهای ارزشیابی پیشنهاد شده است ؛ شامل:توانمند سازی،عدالت اجتماعی،یادگیری سازمانی،ظرفیت سازی،بهبود اجتماعی  وحتی دگرگونی اجتماعی. در برخی کشورها ارزشیابی توانسته است بر طریقه تفکر وعمل فردی وجمعی مردم نفوذ کند.

متاسفانه رشته ارزشیابی در ایران  همپای تحولات جهانی این رشته متحول نشده است  و عمدتا در  محدوده آموزشی و با رویکردهای کمی مورد توجه محافل علمی و دانشگاهی قرار دارد. از سوی دیگردر بدنه اجرایی کشور نیز ارزشیابی صرفا با تک هدفِ پاسخگویی، به نحوی حاشیه ای در دستور کار قرار دارد.لذا به نظر می رسد تلاش در ایجاد  نگرش های جدید تر به این حوزه از علم و هنر بشری که در دنیا  به نحوی چشم گیر بسط و گسترش یافته؛ ضرورت داشته باشد.

به نظر می رسد یکی از راه های بسط نگرش های نوین در حوزه ارزشیابی در محافل علمی و اجرایی کشور،ایجاد یک  یا چند رشته دانشگاهی در حوزه ارزشیابی است. پیشنهاد تشکیل دوره کار شناسی ارشد و یا دکتری  "تحلیل خط مشی و ارزشیابی" به شورای گسترش آموزش عالی وزارت علوم  از سوی انجمن پژوهش های آموزشی ایران و یا یکی از دانشگاهها و یا تنظیم پیشنهادی مشترک می تواند آغاز خوبی برای پیمودن این راه ارزشمند باشد.

برنامه درسی این رشته می تواند با استفاده از تجربیات موفق دانشگاههای معتبر خارجی تدوین شود.برای مثال  در دانشگاه استنفورد این برنامه شامل 45 واحد درسی در سه حوزه: تحقیق، خط مشی و ارزشیابی  می باشد.برخی از دروس اجباری و اختیاری این دوره عبارتند از: ارشیابی برنامه،ارزشیابی کارکنان،تحلیل خط مشی،مسائل ارزشیابی،روشهای کمی تحقیق،روش های کیفی تحقیق، ارزشیابی توانمند ساز،برنامه درسی وتدریس،اقتصاد آموزش و پرورش،اقتصاد سیاسی آموزش وپرورش، جامعه شناسی آموزش وپرورش ، سنجش و یادگیری در علوم آموزشی،اقدام پژوهی،اصلاحات آموزشی،مسائل خط مشی گذاری،تخصیص منابع،جوانان شهری،خط مشی های تکنولوژی آموزشی،مسائل اندازه گیری.

درآخرین شنبه آذر ماه 1385، در کمیسیون ملی یونسکو در ایران، امکان کاشتن بذر نهال دیگری نیز علاوه بر دوره کار شناسی ارشد و یا دکتری  "تحلیل خط مشی و ارزشیابی" وجود دارد! ما می توانیم به منظورگسترش ارزشیابی و فرهنگ آن در ایران به تاسیس انجمن ارزشیابی ایران(Iranian Evaluation Association) به عنوان یک انجمن علمی تازه در کشوربیندیشیم و شاید در باره آن به تصمیم برسیم.انشاءالله - محمد حسن محقق معین 20/9/85"

در جلسه مورخ 25/9/85  در سالن اجتماعات کمیسیون ملی یونسکو در ایران  مورد بررسی قرار گرفت و تصمیمات ذیل اتخاذ شد:

"برنامه درسی حدود 30 واحد توسط کمیته ای زیر نظر انجمن پژوهش های آموزشی تدوین واین برنامه توسط کمیته ارزیاب دیگری بررسی ونهایی گردد.دانشکده مدیریت واقتصاد دانشگاه آزاد واحد علوم وتحقیقات آمادگی پیگیری تصویب این برنامه را در شورای گسترش وزارت علوم دارد."

قرار بود دیروزشنبه دوم دی ماه 85 جلسه هیات مدیره  انجمن پژوهش های آموزشی ایران    تشکیل شود تا ازجمله در مورد صورت جلسه و مصوبه  اخیر کمیته ارزشیابی انجمن تصمیم بگیریم که متاسفانه جلسه به تشخیص شخصی دکتر توکل علیرغم وجود مصوبه تشکیل جلسات هیات مدیره در اولین شنبه هر ماه باز هم تشکیل نشد!!  از جمله به همین قبیل دلایل بود که در جلسه  اخیر الذکر در روز پژوهش از استاد عالیمقام دکتر میرسپاسی خواستم که موضوع  تدوین برنامه درسی دوره زیر نظر مستقیم ایشان و در دانشگاه آزاد انجام شود!! به هر حال امیدوارم بتوانم این  دو پیشنهاد را تا رسیدن به سر منزل مقصود پی گیری نمایم.

به عنوان حسن ختامِ این مطلب دو نکته در باره ارزیابی در رویکرهای نوین  به علاقه مندان ارزشیابی و مخالفان آن و نیز افراد بی تفاوت یا بی اطلاع از اهمیت ارزشیابی، تقدیم می نمایم؛ باشد که مفید فایده واقع گردد.

 

1) Evaluation, the use of rational thought, to see how well our institutions and our procedures work is an increasingly important part of our daily life.

 

2) In an environment of increasing accountability, evaluation is a necessity.

 

به امید زمانی که در 365 روز سال مشغول ارزشیابی خود و فعالیت های روزمره امان بوده واز نتایج آن مستمرا  استفاده کنیم.انشاءالله

 

 

 

نويسنده : محمد حسن محقق معين يکشنبه 3 دی 1385
تعداد نظرات تا اين لحظه :  11 اعلام نظر