چهارشنبه 2 آذر 1396
آموزش علمي - كاربردي پودماني (modular ) از نوع ايراني
آبان 1382

 

 

آموزش  علمي - كاربردي پودماني (modular ) از نوع ايراني

محمد حسن محقق معين

آبان 1382

info@moein.net

 

طرح مساله

خدا رحمت كند  مرحوم دكتر ابتكار را ! به نظر من وي اگر پيش بيني مي كرد كه آموزش هاي علمي كاربردي  در ايران چنين سرنوشتي مي يابد؛ به هيچ وجه چنين ايده اي را در سال 1368 دوباره مطرح نمي كرد. من نمي دانم چرا بايد فكرها و ايده هاي خوب را خراب كرد؟ آموزش و پرورش ، آموزش عالي ، آموزش فني حرفه اي ، آموزش كاردانش ، آموزش پودماني (پيمانه اي يا مدو لار ) و... همه ايده هاي درست و خوبي بوده اند كه در دنيا اجرا شده و جواب هم داده است. اما وقتي در ايران مي خواهيم تحت همين عناوين فعاليت كنيم سر از جاي ديگر در مي آوريم!! راستي چرا؟

وزير علوم ،تحقيقات و فناوري  در ديداري كه هيات رئيسه دانشگاه جامع علمي -كاربردي در روز 26 مهر سال 1382 با وي داشته اند گفته است كه : من شخصا از مدافعان  سر سخت نظام علمي – كاربردي هستم ،اين يك عزم ملي است كه با همكاري ساير وزارتخانه ها و دستگاههاي اجرائي بايد به توسعه آن همت گماشت. (جامع علمي – كاربردي ،1382 )

دكتر توفيقي در باره آموزش هاي پودماني افزوده است :اين يك ظرفيت سازي جديد و خوب در نظام آموزش عالي است زيرا ما براي همه چيز مرز داريم مگر آموزش و نمي توان براي علاقه مردم در امر آموزش محدوديت قائل شد. در اين نظام فرد به آساني وارد مي شود ولي اگر نتواند در امتحانات پايان هر ترم نمره قبولي كسب كند ديگر از نظام آموزش عالي متوقع نمي شود كه چرا در كنكور قبول نشدم و مي فهمد كه خودش خوب درس نخوانده است.(همان )

وزير علوم ، تحقيقات و فناوري در همين ديدار با اشاره به موضوع كيفيت و رعايت استاندارد هاي آموزشي از نظر تامين مدرسان ،فضاي آموزشي، امكانات و تجهيزات مورد نياز و نظارت ،ارزيابي و اجراي دوره ها ؛گفته است كه بايد همراه با توسعه كمي، توسعه كيفي نظام آموزشي علمي - كاربردي را از نظر دور نداشته باشيم.

رئيس دانشگاه جامع علمي كاربردي نيز در گزارشي از عملكرد دانشگاه  در ابتداي ديدار اخير گفته است: دانشگاه جامع علمي – كاربردي در سال 1382 به اهداف برنامه پنج ساله سوم كه تحقق آن در سال 1383 پيش بيني شده بود، دست پيدا كرده است. و امسال  آموزش هاي علمي – كاربردي در مقطع كارداني به موقعيت  254 مركز در كل كشور رسيده  و ظرفيت دانشگاه در حال حاضر براي دوره هاي كارداني 56 هزار نفر و براي دوره هاي پودماني 20 هزار نفر  است. دكتر حق پناهي افزوده است: 30 هزار نفر نيز در هفته آينده به دانشجويان دوره هاي پودماني و40 هزار نفر نيز با آزمون سراسري كه در روز 5 دي ماه 1382 برگزار مي شود به دانشگاه جامع خواهند پيوست. به اين ترتيب  ما در سال  1382 با 136 هزار نفر دانشجو  عمدتا در رده كارداني  مواجه خواهيم بود در حالي كه پيش بيني برنامه پنج  ساله سوم  120 هزار نفر بوده است.( همان ) وزير علوم ،تحقيقات و فناوري در پايان اين ديدار از عملكرد و فعاليت هاي دانشگاه جامع علمي –كاربردي ابراز رضايت كرده است.(همان)

بر اساس اظهارات رئيس دانشگاه جامع علمي – كاربردي ،اين دانشگاه  به تعداد 26 هزار نفر دانشجو  و يك سال زمان از برنامه سوم توسعه جلو افتاده است ! بنابراين اگر روند جذب دانشجوي اين دانشگاه در سال  آخر برنامه  حد اقل   مانند سال 1382  ادامه داشته باشد  مي توان پيش بيني كرد كه 70 هزار نفر  دانشجوي ديگر در سال 1383 وارد اين دانشگاه شوند و در پايان سال  1383 مجموع دانشجويان اين دانشگاه در طول برنامه سوم به رقم طلائي 216 هزار نفر برسد و اين به معني 80 درصد جلو افتادن از برنامه سوم است !!

 

بحث

دانشگاه جامع علمي – كاربردي در 28 مهر سال 1382 سندي را تحت عنوان :ويژه نامه ثبت نام در دوره هاي پودماني دانشگاه جامع علمي - كاربردي 1383-1382 در 16 صفحه در سطح كشور  منتشر نموده است. بررسي حاضر با استفاده از اين سند صورت مي گيرد.

 

توصيف سند

 

در ابتداي سند ، سه تذكر بيان شده است. پس از آن  مقدمه اي  شامل اهداف دوره هاي پودماني بيان شده است. تعاريف مفاهيم به كار رفته در سند شامل  : آموزش هاي علمي كاربردي پودماني ،پودمان آموزشي، دوره كارداني پودماني ،دستگاه متقاضي ، مركز آموزش، داوطلب ،داوطلب شاغل و داوطلب آزاد موضوع بعدي مندرج در سند است. شرايط عمومي پذيرش دانشجو ،برخي از مواد آئين نامه آموزشي و ميزان شهريه دوره هاي پودماني و نحوه پرداخت شهريه توسط دانشجويان و تقسيم  شهريه بين  مراكز مجري و دانشگاه جامع علمي كاربردي از موارد بعدي مطرح شده در سند است.

 پس از بيان نحوه تنظيم  و تكميل  فرم تقاضانامه كامپيوتري  ثبت نام پودمان آموزشي  و شمايي از آنها  در ادامه  تا انتهاي سند يك جدول بدون نام و شماره و 7 جدول  داراي شماره و نام در ج گرديده است. در جدول شماره 1 كه تحت عنوان" فهرست دستگاههاي متقاضي، مراكز آموزشي و ساير مشخصات پودمان هاي آموزشي ويژه داوطلبان شاغل" مي باشد؛ اسامي 19 دستگاه متقاضي كه همگي دولتي و يا عمومي هستند درج شده است. اسامي 60 مركز آموزش( با تائيد و تعريف دانشگاه جامع)در اين جدول درج شده است .اين مراكز جمعا 122  پودمان آموزشي را ارائه خواهند داد. ستون آخر جدول هم اختصاص به معرفي دوره هاي آموزشي كه پودمان متعلق به آنهاست درج گرديده است.

 اطلاعات مندرج در جدول شماره 2  همانند جدول شماره 1 است اما پودمان هاي آموزشي معرفي شده در آن مربوط به داوطلبان آزاد و شاغل است. در جدول شماره 2 پنج دستگاه دولتي شامل: وزارتخانه هاي صنايع و معادن، علوم ،تحقيقات و فناوري، فرهنگ و ارشاد اسلامي و امور خارجه به اضافه شركت برق منطقه اي تهران  متقاضي برگزاري دوره هاي آموزشي پودماني براي داوطلبان آزاد و شاغل( البته شاغل با تعاريفي كه  در جدول 4 آمده است) شده اند. وزارتخانه هاي  ياد شده  در سطح كشور به  ترتيب:  در 30، 27 ،76  و1  مركز آموزش تحت پوشش خود وبا  احتساب يك مركز آموزش تحت پوشش شركت برق منطقه اي تهران  در بالغ بر 135 مركز آموزش(باز هم با تعريف و تائيد دانشگاه جامع علمي كاربردي مجموعا 260 پودمان آموزشي را اجرا خواهند كرد.

در جدول شماره 3 اسامي ،كد، آدرس و شماره تلفن 190 مركز آموزش فهرست شده

است.  جدول شماره 4  در 22 رديف  33 تعريف از شاغل توسط دستگاههاي متقاضي را در خود جاي داده است. در جدول شماره 5 در 24 رديف 24 كد دستگاههاي متقاضي اعلام شده است.

عنوان جدول شماره 6 "فهرست كد بندي پودمان هاي آموزشي "است. اين جدول در 4 ستون تنظيم شده است. ستون اول "رديف"، ستون دوم "نام پودمان "، ستون سوم "كد پودمان "و بالاخره در ستون چهارم" عنوان دوره آموزشي " كه پودمان متعلق به آن است ؛درج شده است. با استفاده از  مندرجات اين جدول و آمار ارائه شده از سوي رئيس دانشگاه جامع  كه در بالا به آن اشاره شد مي توان گفت در اين دوره از ثبت نام دانشگاه جامع براي دوره هاي پودماني، 39 پودمان آموزشي متعلق به 39 دوره آموزشي در معرض انتخاب 30 هزار نفر از راه يافتگان به دانشگاه جامع در سال تحصيلي 1383-1382 قرار خواهد گرفت. در جدول شماره 7 نيز كد هاي  26 استان و 61 شهر مجري پودمان هاي آموزشي اعلام شده است.

 

تحليل سند

 

 

1-     در تذكر شماره ا و  در جاهاي ديگر در اين سند از واژه دانشجو  براي ناميدن  كساني كه دوره هاي پودماني را مي گذرانند؛ استفاده شده است. در حاليكه واژه دانشجو بار حقوقي دارد و به كساني قابل اطلاق است كه از آزمون ورودي  دانشگاهها عبور كرده باشند. توضيحات تذكرات 1 و2  نيز توجيهات قابل قبولي براي اين اطلاق نيست.

 

 

2- در تذكر 3 به  داوطلبان شاغل نويد داده شده كه  از آنجا كه اين دوره ها نهايتا به مدرك كارداني مورد تائيد  وزارت علوم منجر گرديده و لازم است دستگاههاي اجرائي مشمول نظام هماهنگ پرداخت  هماهنگي  لازم را با سازمان مديريت و برنامه ريزي  به عمل آورند. نويد داده شده به داوطلبان و تو صيه تجويز شده براي دستگا هها ي اجرائي به لحاظ حقوقي محل اشكال است. زيرا تا آنجا كه نگارنده اطلاع دارد  هنوز دوره هاي كارداني پودماني به تصويب نرسيده است. و حتي آئين نامه آموزشي  دوره هاي كارداني پودماني هم كه در اين سند به آن اشاره شده هنوز مراحل تصويب نهائي را نگذرانده است. انجام هماهنگي با سازمان مديريت هم در شرايطي  امكان پذير است كه دوره هاي پودماني  علمي كاربردي در چهارچوب نظام آموزش كاركنان دولت طراحي و اجرا شود كه چنين امري تحقق نيافته است.

  شان نزول جدول بدون شماره صفحه 3 سند و بويژه توضيحات  داخل كادري كه در بالاي آن قرار دارد و معلوم نيست كه اين توضيحات  معطوف به   جدول بدون شماره و يا همه جداولي است كه در ادامه آمده است !! ؛ نيز نامعلوم است. بنابراين اين تذكر 3   و مندرجات جدول اخير الذكر  و كادر بالاي آن اطلاعات غلطي به مخاطبان سند القاء مي نمايد. به نظر نگارنده همه اينها به لحاظ حقوقي قابل پيگيري است.

3- در مقدمه سند، هدف از آموزش هاي علمي كاربردي پودماني دستيابي به نيروي انساني ماهر در بخشهاي مختلف كشور ،براساس نيازهاي شغلي جامعه و متناسب با برنامه هاي توسعه اقتصادي ،اجتماعي و فرهنگي  و به منظور بهره و ري بهينه از منابع آموزشي كشور و اجتناب از آموزشهاي غير ضروري ،  ذكر گرديده است. بر همين اساس  در پاراگراف سوم مقدمه سند تاكيد شده است كه :ماهيت آموزشي نظام آموزشي پودماني بطور كلي ايجاد فرصت براي يادگيري و غني تر ساختن مهارت هاي مستقل و دانش خاص است. و لذا اين نظام آموزشي با توجه به شرايط و فرصت ها داراي روش ،برنامه درسي و ارزشيابي ويژه خود مي باشد. نگارنده  تمامي موارد مطرح شده در مورد هدف و  ويژه گي هاي دوره هاي پودماني در مقدمه سند را تائيد مي نمايد. با بررسي ادامه سند معلوم مي شود كه دانشگاه جامع علمي - كاربردي تا چه حد متعهد به اين مقتضيات است.

4- تعاريف "پودمان آموزشي  " و" آموزش پودماني " در اين سند ، تناسبي با مباني نظري آموزش هاي پودماني و نيز  با تعاريف  وضع شده  در آئين نامه اجرائي ماده 150 قانون برنامه سوم توسعه  مصوب هيات وزيران ، ندارد. ظاهرا دانشگاه جامع علمي – كاربردي  در اينجا نيز از برنامه سوم جلو افتاده !! و تعار يف را به نفع خود !!تكميل نموده است.
در آئين نامه اخيرالذكر" پودمان آموزشي" چنين تعريف شده است:
"مجموعه اي از دانش، معلومات  و مهارتهايي است كه با استفاده از آنها اجراي يك مرحله  مفيد از كار يا انجام بخشي از وظايف شغل به طور مستقل امكانپذير مي گردد." (  تصويب نامه هيات وزيران به شماره 31337/ت 23511 ه  و  تاريخ 19/7/1379 )
اما در سند مورد بررسي ما در صفحه 1 "پودمان آموزشي" اينچنين تعريف شده است:
"پودمان آموزشي عبارت است از معلومات و مهارتها كه به مدد آنها اجراي يك مرحله مفيد از كاري (شغل)به طور مستقل ممكن مي گردد. همين طور مجموعه اي از محتوا يا فعاليتهاي آموزشي كه بتواند مهارت و توانائي خاص و مستقلي را در فرد آموزش بيننده ايجاد نمايد و در عين حال در كنار ساير پودمانهاي آموزشي به يك مقطع تحصيلي منجر شود. لذا هر پودمان آموزشي به صورت يك بسته آموزشي متشكل از چند واحد درسي ارائه مي شود. "

هدف نگارنده از مقايسه اين دو تعريف صرفا آشكار كردن اشكال محرز حقوقي تعريف دانشگاه جامع از پودمان آموزشي نيست. بلكه اشكال بزرگتر ايراد  مفهومي تعريف  است. اين ايراد بر تمامي فعاليتهاي دانشگاه جامع علمي كاربردي در عرصه آموزش پودماني تاثير گذاشته و منجر به تحريف آموزش پودماني و نقض غرض  و هدف آموزش هاي پودماني است !! كه حتي خود دانشگاه جامع در مقدمه همين سند به اين هدف و ويژگي هاي متمايز آموزش پودماني از ساير آموزش ها اذعان كرده است.
متاسفانه‌ در تعريف دانشگاه ،جامع  پودمان ها ‌ به مثابه  دوره‌هاي‌ آموزشي‌  قلمداد شده اند  و به نظر اين دانشگاه  با  كنار هم قرار دادن  چند  واحد درسي علمي كاربردي يك پودمان آموزشي فراهم مي آيد و از كنار هم چيدن چنين پودمان  هاي  آموزشي  و ارتباط‌ دادن‌ آنها به‌ يكديگر، نظام‌ آموزشي‌ مدو لار (پود ماني‌) تحقق مي يابد. با چنين برداشتي است كه در آئين  نامه آموزشي غير مصوب و غير قابل استناد ! نظام آموزشي پود ماني در ماده 5 دوره كارداني علمي كاربردي  پود ماني چنين تعريف شده است : " مجموعه پودمان هاي عمومي (با توجه به سر فصل دروس عمومي كارداني )،پايه، تخصصي  و كار آموزي "
در نگرش و ديدگاه منتخب دانشگاه جامع،  سيستم آموزش مدو لار همان نظام آموزش واحدي است و فقط از نظر زمان ارائه آموزش مي تواند در مدتي كمتر و يا بيشتر از طول يك نيم سال تحصيلي به اجرا گذاشته شود. بنابر اين  عليرغم هدف و ويژگيهايي كه در مقدمه سند مورد بررسي براي آموزش هاي پود ماني بيان شده ،در ادامه سند و در  ساير اسناد و برنامه عملي دانشگاه  جامع ،آموزش پود ماني نوعي برنامه ريزي آموزشي با كمي اختلاف با نظام آموزش نيم سالي واحدي  است. دانشگاه جامع علمي كاربردي و وزارت علوم ،تحقيقات و فناوري مي بايد پاسخگوي چنين تعارضاتي در سياستگذاريها و عملكرد خود باشند.
آموزش هاي پودماني با توجه به فلسفه و سابقه اجرائي آن در ديگر كشورها اختصاص به شاغلان واقعي دارد. مهندس اصغر مرسل در مقاله پودمان چيست و آموزش پودماني كدام است ؟ در اين زمينه نوشته است :
 مديران و صاحبان صنعت همواره در جستجوي روش هايي جهت تسريع در آماده سازي نيروي انساني مورد نياز خود و تسريع در توليد بوده و هستند. در انتخاب شاغل براي اهداف فوق از طريق شيوه پودماني محدوديت كمتري وجود دارد، زيرا داشتن شرايط ويژه اي براي انتخاب ورودي ها الزامي نبوده و ورودي هاي با سطوح سواد متفاوت و سنين مختلف پس از گذراندن يك دوره نسبتا كوتاه مدت در يك يا چند مهارت مورد نياز از توانمندي لازم برخوردار شده و در شغل خويش مستقر مي شوند.... آموزشهاي پودماني در صنعت هم به عنوان مكمل آموزش هاي از نوع ديگر وهم به عنوان آموزشي با هويت خاص داراي اهميت زيادي است. عامل مهمتر اينكه ماشين آلات و ابزار كار هر كارخانه از نظر مدل  و ديگر مشخصات فني از تنوع كمتري برخوردار است كه اين خود در تعيين حجم پودمان ها تاثير بسزايي خواهد داشت و زمان آموزش را تقليل مي دهد.
هر شاغل برحسب نيازهاي فني گوناگون محيط شغلي خود به تركيب خاصي از توانمنديها نياز دارد و براي تامين اين نيازها مي تواند پودمان هاي مختلف و دلخواه را بر گزيند و به كار بندد. از آنجا كه آموختني هايي كه به يك مهارت مستقل منتهي مي شوند مفهوم يك پودمان را دارا هستند پس هر واحد آموزشي را مي توان به عنوان يك درس مستقل دانست كه آموختن محتواي آن بدون نياز به هر درس ديگري بطور همزمان امكان پذير است و گذراندن آن كار آموز را به يك مهارت مستقل مي رساند.

آموزش به شيوه پودماني

آموزش به شيوه پودماني به روشي از آموزش اطلاق مي گردد كه اهداف زير را حتي الامكان تامين نمايد:

 

1.        از زياد آموزي و كم آموزي پرهيز داشته و چهارچوب نياز واقعي را مد نظر داشته باشد.

2.        باكم كردن زمان آموزش، هزينه هاي غير ضروري آموزش را كاهش دهد

3.          امكان برنامه ريزي مشاغل مختلف را در هر منطقه جغرافيائي با توجه به نياز هاي بومي فراهم سازد

4.        امكان ارتقاء هر فرد آموزش گير را بدون توجه به جمع آموزش گيران مهيا سازد.

5.        امكان تعيين حداكثر توانائيهاي ذهني و عملي هر آموزش گير را فراهم آورد.

6.        امكان ارزيابي دقيق را براي مربيان و راهنمايان آموزشي فراهم سازد.

7.        امكان اشتغال آموزش گير  را پس از طي كردن موفقيت آميز دوره آموزش فرا هم آورد.

 

ولي در آموزش به روش تعليمات عمومي فني حرفه اي {و يا علمي –كاربردي } به دليل مشخص نبودن دقيق مسئوليت هاي آتي آموزش گير، مسئولان آموزشي مجبورند سطح وسيع تري از مشاغل را لحاظ نمايند و ضرورت  اتخاذ چنين شيوه اي {شيوه آموزش فني و حرفه اي و يا علمي كاربردي } مانع از دستيابي به اهداف هفتگانه  فوق مي گردد. همچنين آموزش هاي استاد شاگردي اگر چه بعضي از اهداف فوق را دارا است ولي به علت زمان بسيار طولاني آموزش نمي تواند جوابگوي نياز هاي آموزش هاي شغلي باشد.(فصلنامه آموزش هماهنگ ،شماره 24 )

بنابر اين در آموزش پودماني با تغييرات اساسي در ماهيت و روش آموزش روبرو  هستيم و تعاريف دانشگاه جامع از آموزش پودماني تناسبي با مباني نظري و حقوقي آموزش هاي پودماني ندارد. البته دانشگاه جامع علمي كاربردي مي تواند  و بايد شيوه  اجراي   دوره هاي آموزشي كارداني خود را با انعطاف  و متناسب با  وضعيت دانشجويانش به ويژه دانشجويان شاغل نمايد. اما اين تغيير شيوه در امر برنامه ريزي آموزشي ، ماهيت دوره هاي علمي كاربردي را تغيير نداده و اين دوره ها را تبديل به دوره هاي پودماني نمي كند. 

5 -  در  سند مورد بررسي اسامي و نشاني 190 مركز آموزش مجري دوره هاي پودماني آورده شده است. در اين سند مركز آموزش چنين تعريف شده است "مركز يا موسسه اي كه در زير مجموعه دستگاه متقاضي ؛صلاحيت آموزشي آن با اخذ مجوز اجراي دوره به تائيد دانشگاه جامع علمي – كاربردي رسيده است و مجري پودمان هاي علمي كاربردي مي باشد. "

تا آنجا كه نگارنده اطلاع دارد ؛وزارت علوم، تحقيقات و فناوري حدود 140 موسسه آموزشي و پژوهشي  و دانشگاه آزاد اسلامي حدود 160  مركز را در سطح كشور  تحت پوشش خود دارند. با توجه به اين سند وبا توجه به تعريف مختاري كه  دانشگاه جامع علمي كاربردي  از آموزش هاي پودماني به عمل آورده اين دانشگاه  به تنهايي  60 درصد به تعداد مراكز  ارائه كننده  آموزش عالي در كشور افزوده است!!! سئوالي كه بلافاصله به ذهن مي رسد اين است كه مكانيزم بررسي صلاحيت اين مراكز براي ارائه آموزش عالي در دانشگاه جامع چيست؟ و معيارهاي تعيين صلاحيت كدامند؟ اين مراكز از چه تعداد اعضاي هيات علمي برخوردارند؟  صلاحيت عمومي و حرفه اي خبرگاني كه در اين مراكز ارائه آموزش هاي پودماني را  به  دختران و پسران و آحاد ثبت نام كنندگان در دوره هاي پودماني را  در سطح  61 شهر از 26 استان  كشور  عهده دار هستند چگونه تعيين شده است. تركيب تحصيلي و سابقه آموزشي آنان چيست؟ فضاي آموزشي، تجهيزات و امكانات مراكز چگونه است؟ دانشگاه جامع علمي كاربردي كه از ابتدا ي تاسيس خود را دانشگاهي ستادي معرفي كرده است چه امكانات ،تشكيلات و تدابيري را براي نظارت بر اين دوره ها فراهم نموده است؟ بهر حال دانشگاه جامع با صدور و انتشار اين سند ،مسئوليت  تضمين حسن عملكرد  190 مركز آموزشي مورد تائيد خود در سطح كشور براي اجراي دوره هاي پودماني را پذيرفته  و مي بايد پاسخگوي تبعات آن باشد.

 

6-در بند 4-1 سند مورد بررسي ،" دستگاه متقاضي" دوره هاي پودماني تعريف شده است .دستگاه متقاضي به سازمان و نهادي گفته مي شود كه با توجه به اهداف و برنامه هاي آتي خود نسبت به رفع نياز آموزشي نيروهاي شاغل و يا غير شاغل كه به صورت مستقيم يا غير مستقيم با آن دستگاه در ارتباط مي باشند، با كسب مجوز از دانشگاه جامع علمي كاربردي در مراكز آموزشي تحت پوشش خود اقدام به پذيرش دانشجو مي كند. در جدول شماره 1 دستگاههاي متقاضي برگزاري دوره هاي پودماني ويژه داوطلبان شاغل خود معرفي شده اند. اين دستگاهها  در جدول شماره 4 تعريف نسبتا شفافي از شاغل ارائه كرده اند و در اينجا  آنها را مورد تدقيق  قرار نمي دهيم.

 

آنچه در اينجا از آن نمي گذريم دستگاههاي متقاضي برگزاري دوره هاي پودماني در جدول شماره 2 هستند. اگر چه  جدول 2  ويژه داوطلبان شاغل و آزاد اعلام شده است! ولي مسلما اگر دستگاههاي متقاضي در جدول 2 قصد برگزاري دوره پودماني براي شاغلين تحت پوشش خود را داشتند در جدول 1 قرار مي گرفتند .

 

در جدول 2  ،وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي  با 76 مركز آموزش تحت پوشش خود در سطح كشور ،ركورد دار برگزاري دوره هاي آموزش عالي پودماني براي داوطلبان آزاد اين دوره ها در سطح كشور است. سئوال اينجاست  كه در دوراني كه از كاهش تصدي گري دولت گفتگو مي شود ! اين وزارتخانه با چه توجيهي  به تصدي گري و اجراي بيش از 58 درصد از پودمان هاي آموزشي كه با تعريف دانشگاه جامع  امري تخصصي در حوزه آموزش عالي كشور است؛ پرداخته است؟  موسسه علمي كاربردي فرهنگ و هنر  وابسته به اين وزارتخانه  با كدام امكانات انساني و مادي متكفل انجام چنين امر خطيري شده است؟

مشابه چنين سئوالاتي در خصوص وزارت صنايع و معادن نيز مطرح است .اين وزارتخانه 30 مركز آموزش را در سطح كشور براي آموزش داوطلبان 43 پودمان آموزشي  مشابه وزارت ارشاد تحت پوشش خود دارد .چرا؟

دانشگاه جامع علمي كاربردي خود نيز  دستگاه متقاضي نسبتا بزرگي است.16 مركز علمي كاربردي از 27 مركز آموزش  تحت پوشش وزارت علوم به اين دانشگاه مرتبطند. اخيرا يكي از مراكز آموزشي در اصفهان تحت پوشش نام اين دانشگاه اقداماتي نمود كه دانشگاه جامع در باره آن اطلاعيه صادر و اقدامات اين واحد را غير قانوني خواند. دانشگاه جامع در ارتباط با كدام نياز آموزشي و برنامه آتي خود  نيازمند آن است كه علاوه بر مديريت دوره هاي پودماني و انجام امور ستادي آن در سطح كشور به ارائه آموزش و فعاليت صفي در اين زمينه  مي پردازد ؟

 

7- آخرين موضوعي كه در بررسي اين سند به تحليل كوتاهي از آن مي پردازيم، موضوع نحوه دريافت درصدي  از شهريه پذيرفته شده گان دوره هاي پودماني تو سط دانشگاه جامع علمي كاربردي است. در سند در اين خصوص آمده است كه"85 درصد از شهريه محاسبه شده به حساب مركز مجري و15 درصد مابقي به حساب دانشگاه جامع علمي كاربردي به طور جداگانه واريز مي شود." به نظر مي رسد چنين درآمدي براي دانشگاه جامع ابتدا بايد به حساب خزانه ريخته شود و توسط خزانه مقدار لازم به حساب درآمدهاي دانشگاه واريز گردد.

 

نتيجه گيري

 

در طرح مسئله، به نقل از وزير علوم آوردم كه : دكتر توفيقي در باره آموزش هاي پودماني گفته است  :اين يك ظرفيت سازي جديد و خوب در نظام آموزش عالي است زيرا ما براي همه چيز مرز داريم مگر آموزش و نمي توان براي علاقه مردم در امر آموزش محدوديت قائل شد. در اين نظام فرد به آساني وارد مي شود ولي اگر نتواند در امتحانات پايان هر ترم نمره قبولي كسب كند ديگر از نظام آموزش عالي متوقع نمي شود كه چرا در كنكور قبول نشدم و مي فهمد كه خودش خوب درس نخوانده است. اينك اضافه مي كنم كه ايشان در روز پنجشنبه 8 آبان1382 در مراسم كلنگ زني طرح توسعه دانشگاه علم و صنعت ايران در دماوند، توسعه علمي را يكي از توفيق هاي نظام ،پس از انقلاب برشمرده و گفته است كه : هنوز توسعه علمي ،ظرفيت فراواني براي گسترش در كشور دارد. توفيقي با اشاره به 11 ميليون جمعيت 18 تا 24 ساله كشور ،پوشش تحصيلي آموزش عالي را 15 درصد اعلام كرده است. وي در يك مقايسه  افزوده است كه :در كشورهاي در حال توسعه و پيشرفته اين رقم به 45 تا 95 درصد مي رسد.(روزنامه همشهري ،صفحه 26 ، 10  آبان 1382)

با اين  حساب معلوم مي شود كه اقدامات  دانشگاه جامع علمي كاربردي در حوزه آموزش هاي پودماني  در راستاي سياست هاي توسعه علمي كشور و براي پاسخگويي به تقاضاي اجتماعي آموزش عالي  است و هنوز ظرفيت براي افزايش پوشش آموزش عالي  و توسعه علمي وجود دارد. قضاوت بيشتر در اين زمينه را به خوانندگان و تاريخ واگذار مي كنيم .

 

منابع و ماخذ

 

توفيقي ، جعفر، 29 مهر 1382 ،هفته نامه جامع علمي كاربردي صفحات 1و3.

 

توفيقي ، جعفر،10 آبان 1382 ،روزنامه همشهري ،صفحه 26.

 

حق پناهي ،محمد ، 29 مهر 1382 ،هفته نامه جامع علمي كاربردي صفحات 1و3.

 

دانشگاه جامع علمي كاربردي ، 1382 ،مجموعه آئين نامه هاي آموزشي دوره هاي پودماني (غير قابل استناد)

 

دانشگاه جامع علمي كاربردي ، 28 مهر 1382، ويژه نامه ثبت نام در دوره هاي  پودماني دانشگاه جامع  علمي – كاربردي  1383-1382.

 

مرسل ،اصغر، ؟، پودمان چيست و آموزش پودماني كدام است ؟ ، آموزش هماهنگ شماره 24 .


تذكر:

اين مقاله تحت عنوان  سخنراني علمي  در تاريخ 2/10/1382 در سالن جلسات مركز آموزش عالي امام خميني (ره) ارائه شده است.

 

 

 

بازگشت به فهرست مقالات