بسم الله الرحمن الرحیم

شاخص های ارزیابی نظام های دینی

محمدحسن محقق معین

7 شهریور 1389

حجت‌الاسلام‌ محسن‌ دعاگو در خطبه دوم نماز جمعه شمیرانات مورخ 5 شهریور 1389 به تحلیل تحولات سیاسی روز تحت عنوان هویت‌شناسی مردم‌گرایی در ساختار نظام‌های حكومتی پرداخته و  نظام‌های سیاسی اجتماعی موجود جهان را به سه دسته: سلطنتی موروثی،  كودتایی و  مبتنی بر دموكراسی تقسیم کرده است.وی هر سه نوع نظام های حکومتی اخیرالذکر را مورد انتفاد قرار داده و بی اعتبار و ناقض مردم گرایی واقعی دانسته است.

امام جمعه شمیرانات ساختار دموكراسی در نظام دینی را مردمی‌ترین، جذاب‌ترین، زیباترین و ارزشمندترین موهبت انسانی توصیف كرده و گفته است که در نظام‌های متكی به آراء آزادانه و هوشمندانه مردم، مردم‌گرایی واقعی وجود دارد و دموكراسی حقیقی شكل می‌گیرد.وی با بیان چندین شاخص چارچوبی منطقی برای یک نظام دینی  به شرح ذیل در چهار قضیه کلی مطرح نموده است:

1-  این نوع نظام‌ها اگر با شاخصه‌های خدامداری، ‌حق‌معیاری، شایسته‌گرایی و شایسته‌سالاری، راستی و قانون‌مداری آراسته باشند، اسلامی هستند.

2- این نوع نظام ها اگر به شاخصه‌های شیطان‌مداری،‌ جناح‌معیاری، ریاكاری، فریبكاری، دروغگویی، قانون‌گریزی و قانون‌ستیزی آلوده شوند، غیردینی هستند.

3- توجیه قانون‌ستیزی، گناهكاری، دروغگویی و جناح‌گرایی با پیام‌های دینی، دین‌ستیزی جاهلان و غرض‌ورزی معاندان و منافقان است. در چارچوب منطق دین، هیچ هدف مقدسی وسیله نامقدس را توجیه نمی‌كند و هیچ مصلحتی گزینش ناهنجاری و تضییع حقوق اقشار مردمی را مجاز نمی‌سازد. با هیچ منطقی نمی‌توان آلودگی به گناهكاری، جناح‌گرایی، ریاكاری، فریبكاری، دروغگویی و قانون‌ستیزی را با پیام‌های دینی سازگار كرد و حوزه مقدس دینداری را با توجیه‌های ناپسند آلوده ساخت.

4-دولت مجموعه خدمتگزاران برگزیده نمایندگان ملت و مصوبات آن نظرات قانونی هیئت دولت است. آنچه دولت‌ها در چارچوب قانون اساسی و قوانین رسمی تصویب و ابلاغ می‌كنند، نظرات رسمی دولت محسوب می‌شود، خارج از این حوزه، نظرات وزرا و رؤسای دولت‌ها در زمینه مسائل فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و اطلاعاتی امنیتی، نظرات شخصی آنها محسوب می‌شود، برای اجرا ارزش و اعتبار قانونی ندارد و بی‌هیچ تردیدی در چارچوب منطق ارائه شده قابل ارزیابی و نقد و تحلیل‌ هستند. هرگز نباید اظهارنظرات هیچ مسئولی را به حساب نظام حكومتی و یا دولت قانونی گذاشت و نقد اندیشه مسئولان را نقد حكومت و دولت پنداشت.

منبع  نشر سخنان فوق رکورد شماره 13154 وب سایت پارلمان نیوز متعلق به جناح اقلیت مجلس شورای اسلامی  است که در ساعت 22.22   شنبه  6 شهریور 1389  به دست من رسیده است. http://feed.parlemannews.com/index.aspx?n=13154

چند نکته در باره بیانات امام جمعه محترم

1- حرف کلی و بی مصداق روشن زدن اگرچه ممکن است لازم باشد اما کافی نبوده و ما را از ظن خارج نمی کند.موارد مطرح شده در هر چهار قضیه مطرح شده توسط ایشان نیاز به شرح و بسط و مصداق یابی دارد.

2- شاخص های مطرح شده در سه قضیه اول امام جمعه محترم قابل اندازه گیری نیستند و هرکسی از ظن خود می تواند رفتارهای حکومت را دینی و یا غیر دینی تعبیر نماید. چه مقدار آراستگی و یا آلودگی حاکمان جمهوری اسلامی ایران به قانون مداری،قانون گریزی و  یا توجیه قانون ستیزی موجب می شود که ما حکومت فعلی ایران را  اسلامی و یا غیر دینی بدانیم؟

3-  قران،سنت،عقل  و اجماع در منابع دینی و قانون اساسی در عرف، ایده آل ها و نقطه 100 را  در نحوه حکومت تعیین کرده اند.حاکمان اگرچه به ظاهر این ایده آل ها را قبول داشته و حداکثر بهره برداری را به نفع خود از آنها می نمایند  اما می گویند که نباید از ما انتظار داشته باشید که در این فرصت کم (30 سال) عملکردی در حد ایده آل داشته باشیم و ... در اینجا از منظر محکومان دو نکته قابل طرح است اولاً  عملکرد حکومت را باید با معیارهای کمی و عینی سنجید و ثانیاً حاکمان باید حداقل لازمی از حداکثر عملکرد(100) را که بتوان  قابل قبول نامید در کارنامه خود داشته باشند،تا بتوانیم به آنها اجازه حکومت برخود را بدهیم.

4- به عنوان راهکاری اولیه و خام  بیایید مفاد تمام اصول قانون اساسی  جمهوری اسلامی ایران را به عنوان  معیارهای اصلی ارزیابی عملکرد حاکمان در نظر گرفته و کسب امتیاز بالای 50 از 100 در هر اصل را معیار قابل قبول بودن عملکرد حکومت بدانیم!

5- نویسنده اعتراف می کند که راهکار اخیرالذکر شاید خنده دار و یا غیر عملی و بلکه خنده دار و غیر عملی و ... باشد؛ اما خواننده خود قضاوت کند که فاصله  حکومت صالحان  و حکومت  منافقان در تعابیری که در منطق امام جمعه محترم مطرح شده نیز فاصله ای نیست که بتوان نسبت به آن بی تفاوت بود!لطفاً در پیدا کردن راهکار مناسب برای ارزیابی حکومت همدیکر (محکومان) را یاری دهیم.البته عمل به راهکارهای قانونی موجود برای نظارت بر حکومت که هم اکنون حتی به صورت شکلی و صوری کارکرد های خود را از دست داده از نظر نویسنده دور نمانده است. پیشنهاد بند 4 متناسب با شاخص هایی که در گفتار اما جمعه محترم مطرح شده بیان گردید و البته اینطور نیست که با فکر بیشتر نتوان طرح شسته و رفته ای از دل همین پیشنهاد خام  بیرون کشید!

6- امام جمعه محترم در بند چهارم گفته اند که:

"هرگز نباید اظهارنظرات هیچ مسئولی را به حساب نظام حكومتی و یا دولت قانونی گذاشت و نقد اندیشه مسئولان را نقد حكومت و دولت پنداشت."

هردو گزاره ایشان غلط است و موجبات سوء استفاده حاکمان را فراهم می آورد.هم صحبت هر عضو هیات حاکمه را باید به حساب حکومت و دولت گذاشت به خصوص و قتیکه  این سخنان تکرار و تکریم شده و یا علیرغم  تاثیر گزاری که دارد کم اهمیت جلوه داده شود.که هر سه عمل تکرار،تکریم و کم اهمیت جلوه دادن از سوی بالاترین مقام های حکومتی در ارتباط با سخیف ترین کارهای  اهالی هیات حاکمه به دفعات تکرار شده است. در گزاره دوم امام جمعه محترم، موضوع نقد حکومت را منطقه ممنوعه و بحث نقد اندیشه مسئولان را حریم انتقاد دانسته اند . این مرز بندی صحیح نبوده و محکومان و حتی حاکمان بهتر است به نقد اندیشه  حاکمان و نیز نقد حکومت و دولت بپردازند .  اندیشه و عمل به خصوص در کارهای حکومت به هم پیوسته و قابل انفکاک نبوده و اثراتی تعییین کننده بر  جامعه می گزارند.

 

دانشجوی محترم

 

سلام علیکم، از ارزیابی شما خوشحال و متشکرم.اگر مصداقی برای لجاجت ،بدون منطق بودن ،عدم شخصیت ثابت در اعتقادات  و بدبینی فراگیر که به من نسبت می دهید می نوشتید ،امکان قضاوت من و دیگران در مورد ادعاهای شما تا حدودی فراهم می شد.من این چهار خصوصیت اخلاقی نسبت داده شده به خود را نمی پذیرم. اما پرتوقعی،گاهی بی ادبی و پرخاشگری را می پذیرم.در مورد توقع زیاد داشتن از خود و دیگران و منطق آن برای پیشرفت شخصی و اجتماعی در کلاس ها زیاد صحبت کرده ام. این توقع موجب می شود که خود و دیگران را پاسخگوی رفتارهایمان  بدانیم و بخواهیم.گاهی بی ادبی و پرخاشگری هم صفت های خوبی نیستند و زیر فشار هنجارهای اجتماعی از من بروز می کنند و باید بیشتر بروی خودم کار کنم تا این صفات بد اخلاقی را از خود دور کنم.  ادب ، متانت و انصاف نسبی  که در نوشته شما  وجود دارد حاکی از شخصیت سالم شما که زیر بار انواع فشارهای اجتماعی و احتمالاً تعارض شدید نقش ها قرار گرفته است؛ می باشد.امیدوارم به خاطرات مشترک بهتری که احیاناً در کلاس های درسی  با هم داشته ایم بیشتر فکر کنید.

 

بسيار متاسفم از اينكه دم از ارزشيابي مي زنيد اما متاسفانه خود را ارزيابي نمي كنيد من به عنوان كسي كه سه دوره درسي با شما داشتم شما را ارزيابي مي كنم شما فردي لجوج، بدون منطق، عدم شخصيت ثابت در اعتقادات، بد بين نسبت به همه كس و همه چيز، بسيار پرتوقع، و گاهي بي ادب مي باشيد در نظام ارتباطات انساني شما در دسته افراد پرخاشگر قرار مي گيريد اميدوارم با ارزيابي كه از شما داشتم توانسته باشم به شما كمكي در اصلاحتان بنمايم، خدا عاقبتمان را ختم به خير نمايد.

در خالی نبودن عریضه

رئیس دیوان محاسبات کشور با توجه به سیاست های مصوب و قوانین کشور در  مورد لزوم کوچک سازی دولت و کاهش  و ابستگی به نفت در دومین نشست مشترك دبیران شورای دستگاه‌های نظارتی استان‌ها كه در محل این دیوان برگزار شد به عنوان رییس شورای دستگاه‌های نظارتی كشور و با اشاره به اینکه  این شورا با تایید مقام معظم رهبری، روسای قوا و تدوین اساسنامه‌ی آن تشكیل شده گفته است :

در حالی صد میلیارد دلار به كشور تزریق می‌شود كه تولید ناخالص ملی ما كم است. طبق برنامه این میزان باید به 8 درصد می‌رسید كه حتی به یك چهارم آن نرسیده‌ایم. همه باید در این زمینه پاسخگو باشیم چرا كه از منظر انسان موحد و مومن همه در این رابطه مقصرند.  وی در ادامه با انتقاد از این كه روز به روز دولت بزرگ‌تر، تشكیلات وسیع‌تر و وابستگی به نفت بیشتر می‌شود، گفت: آیا فكر كرده‌اید كه در آینده می‌خواهید چه كار كنید؟ در حال حاضر 8 درصد افت تولید نفت و 2 درصد افزایش مصرف نفت داریم.متن کاملتر این سخنان در در خبر ایسنا بخوانید.

رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به این‌كه 29 سال از هفتم تیر 1360 می‌گذرد، خاطرنشان كرد كه اوراق دفتر این 29 سال هر روز حادثه‌ای را در سینه خویش دارد.

به گزارش ایسنا آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در بخشی از بیان دیدگاه‌های خود درباره هفتم تیر، سالروز شهادت دكتر بهشتی و 72 تن از یاران ایشان افزود: انقلاب جوان با همه فراز و فرودها در مسیر تكامل است و امام نیست، اما وصیت‌نامه و مجموعه آثار گفتاری، شنیداری، نوشتاری و دیداری‌اش چراغ راه ماست. دشمنان نیز هستند، اما رنگ عوض كرده‌اند. هنوز در كیش و كمان دشمنی خویش تیرهای توهین و تهمت و دروغ را دارند كه هر از چند گاهی چشم بسته و چشم باز می‌اندازند. گاهی به هدف می‌خورد و گاهی مثل همیشه بر سنگ.

وی خاطرنشان كرد: ما نیز با همه سفارشاتی كه از پیرو مراد خویش داشتیم، شاید به خاطر دلتنگی‌های زمانه، سعه‌صدر سابق را نداریم. دشمنان ما وسیع‌تر شده‌اند، اما دایره دشمن‌شناسی ما محدود شده است. دشمنان دوست‌نما در ما رخنه كرده‌اند و بر پنجره نگاه ما برای رویت دوردست‌ها گل گرفته‌اند، روزمرگی ما را به اضطراب واداشته است.

وی گفت: مشفقانه‌ترین انتقادها را برنمی‌تابیم و نقشه‌های شوم دشمنان دوست‌نما را درنمی‌یابیم. نفاق را صداقت، توهین را صراحت، دروغ را درایت، تهمت را شجاعت و شعار را بصیرت می‌دانیم. اما در این آشفته بازار، انقلاب اسلامی و آرمان‌های امام راحل آن عزیزی است كه؛

گر نگه‌دار وی آن است كه من می‌دانم/ شیشه را در بغل سنگ نگه می‌دارد.

رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به این‌كه " انقلاب آن روزها اگر با رفتن مطهری، بهشتی، باهنر و رجایی احساس خلاء می‌كرد - كه با وجود امام نمی‌كرد-" افزود: امروز مطهری‌ها، بهشتی‌ها، باهنرها و رجایی‌ها فراوانند و حتی اگر تیر تهمت‌ها برای ترور شخصیت‌ها زهرآگین شود، پادزهر داوری مردم نمی‌گذارد بار گرانقدر این درخت تناور، یعنی انقلاب اسلامی خشك و حتی شاخ و برگ‌هایش پژمرده گردد.

وی تاكید كرد: سرچشمه انقلاب هنوز جوشان است و زلال جاری آن شاید در مسیر گل‌آلود شود، اما این وعده تخلف‌ناپذیر خداوندی در «استعینوا بالصبر و الصلاه» و «ان تنصروا الله ینصركم» است كه ان‌شاءالله به اقیانوس ظهور حضرت حق می‌پیوندد.

متن کاملتر این سخنان را در ایسنا و پایگاه اطلاع رسانی آیه الله هاشمی رفسنجانی بخوانید.

رییس قوه‌قضائیه با تاكید بر اینكه قوه‌قضائیه در برخورد با مفاسد اقتصادی و اجتماعی قاطع است، اظهار كرد: اگر قوه‌قضائیه سد این باب نشود، این فساد به همه كشور سرایت می‌كند، از سوی دیگر وقتی مشاهده می‌شود كه كسانی میلیاردی سوءاستفاده می‌كنند و كسی نظارت و برخورد نمی‌كند، پایین‌دستی‌ها نیز ممكن است این كار را انجام دهند.

 به گزارش ایسنا، آیت‌الله صادق آملی لاریجانی همچنین با تاكید بر اینكه ما در انجام وظایف خود كوتاهی نكرده و نمی‌كنیم، گفت: با كارها و اقدامات متعدد قضایی مواردی را یافته‌ایم و بر حسب قانون تا این زمان اسم كسی را اعلام نكرده‌ایم‌؛ اما قوه‌قضائیه عزم جدی دارد و پیگیر این موضوعات است. پرونده‌های متعددی نیز مطرح است، البته متاسفانه مقاومت‌هایی نیز وجود دارد. یكی از بزرگان به بنده فرمود كه به خاطر مصالح، قدری ملاحظه كنیم كه من گفتم این امر به نفع كل نظام است و اگر تنها هم شوم این راه را می‌روم.

به گزارش پایگاه خبری داد ایران، محمود احمدی‌نژاد هم در این همایش بابیان اینکه عدالت مهم‌ترین موضوع حاکمیت‌ها است، تصریح کرد: موضوع اصلی قضاوت عدالت و موضوع اصلی حاکمیت عدالت است و اگر عدالت را از موضوع حکومت برداریم، چیزی از حکومت باقی‌نمی‌ماند. وی افزود: در روابط بین مجریان با مردم هم نیازمند یک قدرت و دست قوی حاکم برای اجرای عدالت هستیم تا هم در اجرا هم در نظارت برای تامین عدالت تلاش کند. وی ادامه داد: آبادانی که در نتیجه اجرای یک حکم عادلانه، در اندیشه و روح افراد جامعه ایجاد می‌شود با صد سال آبادانی ظاهری برابری می‌کند. وی افزود: بخشی از عدالت توزیع عادلانه امکانات و فرصت‌ها است؛ اما بخش مهم‌تر از آن تنظیم عدالت و برخورد با دست‌اندازی‌ها است. احمدی‌نژاد در ادامه همچنین وجود قانون ناقص را بر اجرای یکسان قانون کامل ارجح دانست و افزود: اگر قانون ناقص داشته باشیم؛ اما برای همه به صورت یکسان اجرا شود، بهتر از قانون کاملی است که برای همه اجرا نشود. همه کارگزاران و قوا باید پاک باشند؛ اما در بین همه ‌آنها قوه‌قضائیه باید پاک‌تر و پاک‌تر باشد.

رییس مجلس شورای اسلامی گفت: قوه‌قضائیه در این برهه برای اصلاحات عمیق در درون خود و آماده شدن برای یك قوه آراسته و مستقل به قانون پنج‌ساله مدون نیاز دارد.علی لاریجانی در این همایش به موضوع قضا در ایران اشاره كرد و با بیان اینكه من چالش بیرونی دستگاه قضایی را مهم‌تر از چالش درونی آن می‌دانم، تاكید كرد: هنوز مزه استقلال قوه‌قضائیه چشیده نشده؛ چنانكه اگر قوه‌قضائیه مسوولی را به دادگاه می‌خواند او با افتخار در دادگاه حضور یابد نه اینكه به هزار وسیله تشبث یابد تا از زیر بار دادگاه فرار كند. اگر قوه‌قضائیه مستقل می‌خواهیم باید این موضوع در جامعه فرهنگ شود. لاریجانی، آزادی را محلی برای شكل‌گیری مشاركت‌های عمومی دانست و افزود: دولت نمی‌تواند مقرراتی بگذارد كه حقوق مردم را محدود كند. قوه‌قضائیه باید از این حقوق صیانت كند.

متن کاملتر ای سخنان را که در روز ششم تیر ماه 1389 بیان شده در اینجا بخوانید.

 

	نام شما
	پست الکترونيکی
	وب سايت يا بلاگ
نظر شما به زودی پس از بررسی در سايت قرار خواهد گرفت